HISTORIA - WYDARZENIA - INFORMACJE - AKTUALNOŚCI: WITAM NA STRONIE TERESPOL.info24 ORAZ ZAPRASZAM DO ODWIEDZANIA STRONY - "GONIEC TERESPOLSKI - STRONA PRZYJACIÓŁ TERESPOLA I OKOLICY" NA FACEBOOKU

niedziela, 15 kwietnia 2018

Już 50 lat razem - Złote Gody w Terespolu

Bielecka Irena, Bielecki Jan, Chirczuk Krystyna, Chirczuk Roman, Drab Mirosława Drab Ryszard Piotr, Jabłońska Osypiuk Barbara, Osypiuk Ryszard Stanisław, Jurek Zofia, Jurek Wiesław, Kupryś Stanisława, Kupryś Leon, Matwiejuk Jadwiga, Matwiejuk Henryk, Ratyni Elżbieta Hanna, Ratyni Zbigniew Zenon, Siuciak Walentyna, Siuciak Stefan, Tabulska Miroslawa Barbara,Tabulski Jerzy, Wasieczko Helena, Wasieczko Witold to 12 par małżeńskich, mieszkańców Terespola, które  w niedzielę15 kwietnia 2018 roku obchodziły piękny jubileusz 50 - cio lecia zawarcia związku małżeńskiegozłote gody.
Z okazji tej podniosłej uroczystości dostojni jubilaci uczestniczyli w okolicznościowej liturgii mszy świętej w terespolskim kościele. Dalsza cześć uroczystości odbyła się w miejskiej bibliotece, gdzie pary małżeńskie otrzymały medale za długoletnie pożycie małżeńskie nadane przez prezydenta RP oraz listy gratulacyjne wręczone z tradycyjną różą przez burmistrza Jacka Danieluka i przewodniczącego rady miasta Jarosława Tarasiuka. Były również okolicznościowe dyplomy od proboszcza parafii, ks. Zdzisława Dudka. Impreza miała bogatą oprawę słowno - muzyczną w wykonaniu Zespołu Śpiewaczego „ECHO POLESIA” Klubu Seniora - Srebrny Włos z Terespola. 
Spotkanie jubilatów opłynęło w radosnej atmosferze przy tradycyjnie zastawionym stole. 

Tekst: Adam Jastrzębski 
Foto: Sławomir Malczuk

wtorek, 3 kwietnia 2018

Inwestycyjny Terespol - plany na 2018 rok

Na ostatniej marcowej sesji  13 radnych (na stan 15) podjęło istotne uchwały związane z planami  inwestycyjnymi w mieście.


Wybrano drogą przetargu wykonawców odnawialnych źródeł energii( OZE) dla budynków jednorodzinnych miasta. Podstawami kryterium wyboru stanowiły – cena ofertowa 60%, doświadczenie wykonawcze 40% (w tym doświadczenie kierownika budowy powyżej 4 lata). Spośród 11 oferentów, którzy przystąpili do przetargów komisja przetargowa powołana przez burmistrza wybrała następujących wykonawców: w zakresie dostawy i montażu zestawów fotowoltaicznych firmę PUH EWL- GRYC S.C Stanisław Gryc i Paweł Gryc z Białegostoku za kwotę 729 216 zł, w zakresie dostawy i wymiany źródeł ciepła na kotły na biomasę (pelet) firmę SEMPER POWQER Sp.zo.o z Krupskiego Młyna za kwotę 1179.856,80 zł, w zakresie dostawy i montażu pomp ciepła firmę Ekologika Sp.zo.o z Rzeczycy za kwote 150.876 zł, w zakresie dostawy i montażu kolektorów słonecznych firme SUNGRANT Sp. zo.o z Białegostoku za kwotę 1 523 227,23 zł.
Z firmą Transbet z Białej Podlaskiej podpisano umowy na modernizacje ulic: Słuszki, Kraszewskiego, Sienkiewicza, Spokojną, Wyszyńskiego, Popiełuszki, Szkolną, Przelotową, Błotków, Wschodnią , Różaną. Na wniosek PGKiM Terespol (prowadzącego działalność w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i odprowadzanie ścieków) radni zatwierdzili wieloletni plan rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych na lata 2018-2021. W ramach tego planu w 2018 roku planowane jest zakończenie budowy budynku socjalnego pracowników zatrudnionych przy eksploatacji oczyszczalni ścieków i sieci kanalizacyjnej (na kwotę 268 743 zł) , oraz sieci wodociągowej rozdzielczej w ul. Sportowej- planowany koszt 113 223 zł. 
Do 2021 roku planowane jest wykonanie modernizacji stacji uzdatniania wody przy ul.Kodeńskiej na kwotę 1 340 000 zł, wykonanie sieci kanalizacji sanitarnej w ul. Łąkowej oraz Sportowej (na kwotę 719 000 zł). Popiełuszki, Cerkiewnej, Asnyka, Prusa( na kwotę 924000 zł) .Ponadto w latach 2020-2021 spółka PGKiM zamierza wprowadzić radiowy system opomiarowania wszystkich punktów poboru wody wodomierzami z nakładkami radiowymi umożliwiającymi ich zdalny odczyt. W założeniu nakładki radiowe zarejestrują również przecieki wody w instalacji domowej, a klienci PGKiM będą mogli monitorować nieszczelności w swojej instalacji. Wraz z radiowym systemem opomiarowania zostanie uruchomione Elektroniczne Biuro Obsługi Klienta gdzie po zalogowaniu możliwe będzie sprawdzanie archiwalnych i bieżących odczytów zużycia wody i odprowadzenia ścieków. Zadania w zakresie modernizacji i rozwoju urządzeń wod-kan w kwocie szacunkowej 260 000 zł. zostanie sfinansowane w części ze środków własnych spółki oraz w części ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego ( EFRR) i z kredytu bankowego . Uchwalono także podział miasta na 15 jednomandatowych okregów wyborczych ( po 1 radnym z każdego okręgu) oraz 3 stałe obwody glosowania z siedzibami w Zespole Szkól Publicznych Nr 1 , Miejskiej Bibliotece Publicznej i Szkole Podstawowej Nr 2.

Tekst i foto z sesji: Adam Jastrzębski

poniedziałek, 5 lutego 2018

O Agencji Wywiadu w Terespolu z 1810 roku

Po III rozbiorze  Polski w 1795 roku   Terespol znalazł się w  zaborze austriackim a na Bugu była granica z Rosją. W latach 1809 do 1813   nasze miasto  należało jednak do  wolnego i w miarę niezależnego państwa polskiego. Stało się tak po podpisaniu przez Francję warunków pokoju z Austrią w Schunbrun(październik 1809 r.) dzięki któremu  poszerzono  istniejące już Księstwo Warszawskie o ziemie które zagarnęła Austria. Terespol znalazł się w Departamencie siedleckim, stał się granicznym miastem Księstwa Warszawskiego z  Rosją i uzyskał razem z Krakowem bardzo ważny przywilej „wolnego miasta w handlu”. 
W tym  okresie  w Terespolu powstaje  też pierwsze agencja  wywiadu – rodzi się szpiegostwo polskie. Powstanie  biura wywiadu w Terespolu, spowodowane było planami Napoleona o napaści na Rosję i wykorzystaniu do tego Polski i Polaków. Aby mieć wiarygodne i pewne informacje o sytuacji w Rosji   12 października 1810 roku  minister spraw zagranicznych Francji Jan Champagny wydaje polecenie zbierania danych o liczebności sił rosyjskich rozlokowanych  wzdłuż wschodnich granic Księstwa Warszawskiego, miejscach ich stacjonowania,  kadrze dowódczej.    Rezydent Napoleona w Warszawie Jan Karol Serra podejmuje decyzję aby stworzyć polską agencję wywiadowczą w Terespolu. Mieścił się tutaj  zarząd rozległych dóbr rodziny Czartoryskich, która miała bardzo szerokie kontakty handlowe i towarzyskie po obu stronach granicy, znała dwór carski . Wybór Terespola nie jest więc przypadkowy. Jako punkt graniczny, wygodna przeprawa przez rzekę Bug i status „wolnego miasta  handlu”  był bardzo atrakcyjnym miejscem do robienia różnych interesów z Rosją. W mieście funkcjonowało wiele składów towarów, sklepów. Przyjeżdżali kupcy i handlarze z Rosji, był ciągły ruch w interesach.  Biuro wywiadu w Terespolu miało ułatwić werbunek agentów wśród ludności ziem zaboru rosyjskiego, a także stanowiło punkt kontaktowy dla przekraczających granicę zawodowych szpiegów. Działalność Serry nie przyniosła jednak spodziewanych efektów. Informacje , które były przekazywane przez agencję w Terespolu bezpośrednio do Paryża były ogólnikowe i okazywały się mało wartościowe. W depeszy datowanej na 10 listopada 1810 roku nie było żadnych konkretów dotyczących liczebności, składu i dyslokacji armii rosyjskiej na Litwie, lecz jedynie stwierdzenie że siły jej były bardzo szczupłe. J.K Serra nie wykazał się  zdolnościami organizacyjnymi, a także nie miał szczęścia  w doborze współpracowników. W biurze terespolskim zatrudnionych było wielu ludzi, którzy okazali się nieprzydatni do tej pracy, zainteresowani jedynie szybkim zarobkiem i własnymi interesami, nie przykładających się do działań wywiadowczych. 
Zła ocena pracy agencji w Terespolu spowodowała, że sam Napoleon podjął decyzję o odwołaniu J.K Serra, a na jego następcę powołał Edwarda Bignona, doświadczonego polityka, pełniącego  funkcje w dyplomacji francuskiej. W piśmie datowanym na 28 marca 1811 roku,  nowy rezydent otrzymał  nowe instrukcje. Miał za zadanie opracowanie danych statystycznych o terenach przyległych do granicy Księstwa, zbieranie opisów dróg, miejscowości,  gromadzenie wiadomości o podziale administracyjnym oraz o miejscowościach powyżej tysiąca mieszkańców i odległościach pomiędzy nimi. Aby sprostać tym oczekiwaniom, Bignon nie mógł już jednak bazować tylko na biurze agencji wywiaduj w Terespolu  i siatki agentów utworzonej jeszcze przez J.K Serrę, która traciła wiarygodność i nie była już w stanie sprostać coraz to większym oczekiwaniom  Napoleona. Dlatego też zaraz po przybyciu do Warszawy rozpoczął budowę nowej struktury wywiadowczej. Na jej kierownika wybrał swojego znajomego Aleksandra Sapiehę . Biuro utworzone przez Sapiehę rozpoczęło działalność na przełomie kwietnia i maja 1811 roku. . Pierwsze miesiące pracy  Sapiehy były  złe, raporty przesyłane do Paryża zawierały mało wiary  godne wiadomości. Jednak Aleksander Sapieha ciągle usprawniał pracę agencji i do końca 1811 roku objęła ona ogromny obszar od Dniepru do Niemna i po Mołdawię a raporty przesyłane do Paryża były coraz dokładniejsze. Dane zbierane przez rodzący się wywiad polski  nie budziły jednak zaufania Francuzów. Złe wyszkolenie, małe doświadczenie agentów, oraz częste prowokacje i dezinformacja prowadzona przez agentów rosyjskich powodowało, że w przygranicznych departamentach Księstwa krążyły niesprawdzone wiadomości o rychłym wkroczeniu wojsk carskich. We wrześniu 1811 roku na skutek takich fałszywych doniesień doszło do panicznej ucieczki z Terespola urzędników polskiej administracji z kasą i kancelarią aż do Siedlec. Na ulepszanie działalności wywiadowczej   i rozbudowę wywiadu brakowało  pieniędzy w ministerstwie skarbu Księstwa. Agencja wywiadu ulokowana w Terespolu nie zdała  więc egzaminu. Nadal stosowano stare sposoby zdobywania informacji. Działał wywiad miejscowy, kierowany przez inspektora kawalerii  gen.Aleksandra Rożnieckiego, którego 6 pułków jazdy patrolowało wschodnią granicę, główne  drogi i miejscowości graniczące z Rosją ,  zbierając wiadomości o oddziałach przeciwnika. Pierwsze Biuro wywiadu w Terespolu utworzone przez J.K Serre a później Edwarda Bignona  było jednak początkiem powstawania  struktur wywiadu w Polsce.
Po nieszczęśliwej dla Napoleona kampanii rosyjskiej w roku 1812, wojska cesarza Aleksandra I zajęły Księstwo Warszawskie a na kongresie w Wiedniu 3 maja 1815 roku podpisano  traktaty Austrii, Prus i Rosji, dotyczące Polski. Wówczas to ustanowione zostało Królestwo Polskie, (czyli „Kongresówka”). Terespol przeszedł pod zwierzchnictwo Rosji, a w lutym 1817 r. car Aleksander I odbiera przywilej „wolnego miasta w handlu”.
W taki o to sposób, krótka historia zalążka wolnej Polski i powstawania polskiego wywiadu dobiegła końca. Terespol miał w tym swój ważny udział. Te kilka lat, które obudziły w sercach Polaków nadzieję na lepsze jutro, skończyły się nagle. Lecz te wydarzenia będą miały niebagatelny wpływ na przyszłą walkę z zaborcami i wolną Polskę.    

Oprac: Adam Rymaszewski (GT)